Schrif­te­lijke vragen Natuur­netwerk Nederland


Aan de voorzitter van Provinciale Staten van Overijssel

In een brief[1] van 16 januari 2019, aan Minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de heer Drenth van het IPO, hebben Natuurmonumenten en LandschappenNL hun zorgen geuit over de realisatie van het Natuurpact. In september 2013 sloten provincies het Natuurpact, waarin werd afgesproken om vóór 2027 samen 80.000 hectare nieuwe natuur aan te leggen. Zorgen over de realisatie hiervan zijn onlangs ook in de media verschenen en worden gedeeld door het Planbureau voor de Leefomgeving[2].

Het college/de Commissaris van de Koning wordt verzocht de volgende artikel 59-vragen schriftelijk te beantwoorden:

  1. Deelt het college de zorgen geuit door Natuurmonumenten, LandschappenNL en het Planbureau voor de Leefomgeving?
  2. Wat is de verdeling van de in het Natuurpact afgesproken uitbreiding van 80.000 ha over de provincies?
  3. Hoe groot is de natuuropgave voor Overijssel in hectares?
  4. Hoe gaat Overijssel deze taakstelling realiseren?
  5. Hoeveel geld is beschikbaar gesteld vanuit het Rijk voor deze natuuropgave en hoeveel draagt de provincie zelf bij?

In de zogenaamde gele gebieden (Uitwerkingsgebied Ontwikkelopgave Natura 2000) lijkt zoveel mogelijk te worden aangestuurd op het behoud van de landbouwfunctie.

6. In hoeverre herkent het college dit?

7. Is het handhaven van de functie landbouw binnen de gebieden, die als ‘Ontwikkelopgave N2000’ zijn begrensd (de ‘gele gebieden’), conform de afspraken in het Natuurpact? Zo ja, hoe verhoudt dit zich tot de afgesproken oppervlakte te realiseren nieuwe natuur?

Met het GS besluit van medio 2014 (GS nota 2014/0152390) is besloten om alle beheer van (reeds eerder gesubsidieerde) natuur buiten de EHS toch te financieren. Dit onder meer vanwege het Natuurpact. Toch ligt een deel van deze gronden buiten het Natuurnetwerk Nederland (NNN).

8. Wat is de reden dat een deel van deze gronden buiten het NNN is gehouden? En ligt het niet meer voor de hand om deze gronden alsnog als NNN te begrenzen?

In de omgevingsvisie van Overijssel wordt gesteld dat het Natuurnetwerk Nederland bestaat uit “een samenhangend netwerk van gebieden met natuurwaarden”. Door herijking is het NNN (exclusief de zone ONW buiten de NNN) in Overijssel echter versnipperd.

9. Is het college met ons van mening dat het Overijsselse deel van het NNN geen samenhangend netwerk van gebieden is? Zo nee, waarin ziet u dan samenhang?

[1] 2019, 16 januari - Reactie Natuurmonumenten en LandschappenNL op Vierde Voortgangsrapportage Natuur.

[2] https://www.trouw.nl/groen/nederlands-natuurnetwerk-komt-niet-op-tijd-af-waarschuwen-natuurmonumenten-en-anwb~a5cb3b6b/

en

https://www.trouw.nl/groen/waar-blijft-al-die-nieuwe-natuur-die-de-provincies-ons-hebben-beloofd-~a7e085fa/

Antwoorddatum: 3 apr. 2019

Vraag 1

Deelt het college de zorgen geuit door Natuurmonumenten, LandschappenNL en het Planbureau voor de Leefomgeving?

Antwoord 1

Nee, wij en de andere provincies hebben - zoals verwoord in de Voortgangsrapportage Natuur (VRN) 2018 - vertrouwen in de provinciale realisatiestrategieën.

Vraag 2

Wat is de verdeling van de in het Natuurpact afgesproken uitbreiding van 80.000 ha over de provincies?

Antwoord 2

Er is in het Natuurpact geen verdeling over de provincies afgesproken. In maart 2019 is tijdens het Verlengd Algemeen Overleg Natuur een motie van kamerleden Futselaar en de Groot aangenomen om in overleg met de provincies te komen tot een actieplan voor het beschrijven en behalen van de resterende opgave voor de Natuur Netwerk Nederland (NNN) per provincie. Hierover is nog geen overleg met het Rijk opgestart.

Vraag 3

Hoe groot is de natuuropgave voor Overijssel in hectares?

Antwoord 3

Een deel van de natuuropgave in Overijssel betreft het bijdragen aan de realisatie van het NNN, de inrichting en het beheer van de Natura2000-gebieden en de uitvoering van de PAS-gebiedsanalyses. In een uniek samenwerkingsproces hebben wij in 2013 met onze partners het Akkoord Samen Werkt Beter gesloten, waarin een “ontwikkelopgave EHS” (inmiddels NNN) van 8.680 ha is afgesproken. Dit is een “bruto” opgave. Voor het onderdeel “ontwikkelopgave Natura2000/PAS (Programma Aanpak Stikstof)” met een omvang van 4.300 is met de partners afgesproken dat in gebiedsprocessen bepaald wordt welk deel hiervan EHS (inmiddels NNN) wordt en welk deel een agrarische of andere bestemming krijgt. In die gebiedsprocessen worden stakeholders, zoals natuurorganisaties, (agrarische) ondernemers, bewoners en andere belanghebbenden betrokken. Provinciale Staten hebben met het PS besluit 2013/413 de afspraken uit het Akkoord Samen Werkt beter opgenomen in de Omgevingsvisie Overijssel.

Vraag 4

Hoe gaat Overijssel deze taakstelling realiseren?

Antwoord 4

Wij hebben sinds 2013 gewerkt aan de met de partners afgesproken opgave. Een deel van de opgave hebben wij opgepakt in het kader van de uitvoering van diverse projecten die gestart waren onder het Provinciaal Meerjarenprogramma Landelijk Gebied 2007-2013. Het grootste deel van de opgave voeren wij uit met onze partners via het programma Ontwikkelopgave en de uitvoering van de zogenaamde verbetervoorstellen.

Vraag 5

Hoeveel geld is beschikbaar gesteld vanuit het Rijk voor deze natuuropgave en hoeveel draagt de provincie zelf bij?

Antwoord 5

Vanuit het Rijk ontvangt Overijssel hiervoor € 278 miljoen rijksmiddelen t/m 2021. De beschikbaar gestelde Rijksmiddelen Natuurpact zijn niet toereikend voor de beheer- en ontwikkelopgave van de NNN zoals afgesproken in het akkoord Samen Werkt Beter. Daarom hebben Provinciale Staten in 2013 (PS/2013/761) besloten om € 333 miljoen aan aanvullende middelen beschikbaar te stellen om het akkoord uit te voeren. Daarnaast zet de provincie circa € 150 miljoen in vanuit de verkoop van gronden die in het kader van het Natuurpact zijn overgeheveld van Rijk naar provincie (Grond-voor-Grond afspraak).

Vraag 6

In de zogenaamde gele gebieden (Uitwerkingsgebied Ontwikkelopgave Natura 2000) lijkt zoveel mogelijk te worden aangestuurd op het behoud van de landbouwfunctie. In hoeverre herkent het college dit?

Antwoord 6

Dit herkennen wij niet. In de uitvoering in de gele gebieden wordt gestuurd op de realisatie van de maatregelen voor PAS- en natura2000-doelen welke in Gebiedsanalyses PAS en de in de beheerplannen Natura2000 zijn opgenomen. In het gebiedsproces verkennen partijen of deze maatregelen inpasbaar zijn in de agrarische bedrijfsvoering of dat functieverandering, waaronder omvorming naar natuur, nodig is.

Vraag 7

Is het handhaven van de functie landbouw binnen de gebieden, die als ‘Ontwikkelopgave N2000’ zijn begrensd (de ‘gele gebieden’), conform de afspraken in het Natuurpact? Zo ja, hoe verhoudt dit zich tot de afgesproken oppervlakte te realiseren nieuwe natuur?

Antwoord 7

Ja. Voor de verhouding tot de oppervlakte te realiseren nieuwe natuur, zie ons antwoord bij vraag 3.

Vraag 8 en vraag 9

Vraag 8: Met het GS besluit van medio 2014 (GS nota 2014/0152390) is besloten om alle beheer van (reeds eerder gesubsidieerde) natuur buiten de EHS toch te financieren. Dit onder meer vanwege het Natuurpact. Toch ligt een deel van deze gronden buiten het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Wat is de reden dat een deel van deze gronden buiten het NNN is gehouden? En ligt het niet meer voor de hand om deze gronden alsnog als NNN te begrenzen?

Vraag 9: In de omgevingsvisie van Overijssel wordt gesteld dat het Natuurnetwerk Nederland bestaat uit “een samenhangend netwerk van gebieden met natuurwaarden”. Door herijking is het NNN (exclusief de zone ONW buiten de NNN) in Overijssel echter versnipperd. Is het college met ons van mening dat het Overijsselse deel van het NNN geen samenhangend netwerk van gebieden is? Zo nee, waarin ziet u dan samenhang?

Antwoord 8 en 9

In Overijssel is in de Omgevingsvisie het ontwikkelingsperspectief Zone Ondernemen met natuur en water (ONW) opgenomen dat bestaat uit (i) het NNN, (ii) landbouwgebieden rond het NNN met potentie voor groen ondernemerschap en natuur- en waterkwaliteit en (iii) het watersysteem. Strekking van het beleid is langs de drie genoemde lijnen een samenhangend netwerk van gebieden met natuur-, water- en landschappelijke kwaliteit te realiseren. De bijdrage van het NNN aan dit samenhangende netwerk is in 2012 positief beoordeeld door Wageningen Environmental Research (Alterra-rapport 2333). Hierbij is de ecologische functionaliteit van het netwerk een belangrijke afweging geweest. Financiële middelen zijn beschikbaar gesteld om te sturen op de realisatie van natuurdoelen (voorvloeiend uit N2000 en PAS maatregelen), waarmee invulling wordt gegeven aan Europese verplichtingen. De begrenzing van het NNN vloeit voort uit de beschikbare middelen. Ter versterking van het NNN is in het Natuurpact afgesproken een extra impuls te geven aan beheer van natuur buiten het NNN. Provincies mogen daarin hun eigen keuze maken.

Gedeputeerde Staten van Overijssel

Wij staan voor:

Help mee aan een betere wereld

    Word lid Doneer